ArcelorMittal, thyssenkrupp Steel en voestalpine pleiten voor een pragmatische hervorming van het emissiehandelssysteem (ETS) om het concurrentievermogen van de Europese staalindustrie te waarborgen en de decarbonisatie te versnellen.

Drie van Europa's toonaangevende staalfabrikanten – ArcelorMittal Europa, thyssenkrupp Steel en voestalpine – roepen vandaag gezamenlijk op tot een dringende, pragmatische hervorming van het EU-emissiehandelssysteem (ETS) en waarschuwen dat het huidige traject zonder aanpassingen de industriële basis van Europa dreigt te vernietigen. 

In een artikel gepubliceerd in de Financial Times verwoordde Lakshmi Mittal, executive chairman ArcelorMittal, het gezamenlijke standpunt van de bedrijven over hoe het ETS moet worden herzien om de Europese staalproductie en alle industrieën die daarvan afhankelijk zijn te beschermen.

Samen vertegenwoordigen de drie bedrijven ongeveer 60% van de geïntegreerde staalproductie in Europa, waardoor ze centraal staan in de industriële waardeketens van de EU. Alle drie hebben ze zich ertoe verbonden hun activiteiten koolstofarm te maken, maar ze benadrukken dat het beleidskader deze transformaties van het staalproductieproces moet mogelijk maken, en niet belemmeren.

ETS-kosten stijgen zonder dat er faciliterende maatregelen zijn

De drie bedrijven merken op dat het ETS weliswaar heeft geleid tot emissiereducties in de energiesector (met ongeveer 49% tussen 2005 en 2023), maar dat het nog geen haalbaar traject biedt voor energie-intensieve industrieën zoals de staalindustrie. Belangrijke stimulansen voor economische decarbonisatie zijn nog onvoldoende ontwikkeld, of op grote schaal niet beschikbaar, waaronder concurrerende elektriciteitsprijzen, betaalbare groene waterstof, contracten die het CO₂‑prijsverschil compenseren, koolstofafvang en -opslag en koplopermarkten voor koolstofarm staal.

Onder het huidige EU-ETS-kader zullen de productiekosten van staal in de EU naar verwachting met ongeveer 50% stijgen tegen het begin van de jaren 2030. Aangezien staalintensieve importen niet onderworpen zijn aan gelijkwaardige koolstofkosten en de EU-staalexporten geen korting ontvangen om de koolstofkosten te compenseren, zullen de gevolgen van de sterke stijging van de ETS-kosten ingrijpend zijn voor de Europese staalproductie en de gehele waardeketen. 

Een risico voor de industriële ruggengraat van Europa

De drie bedrijven schatten dat de EU zonder hervormingen van het ETS te maken kan krijgen met een daling van 30-40% van staalintensieve productieactiviteiten, waardoor tot 5 miljoen banen in de hele waardeketen op de tocht komen te staan.

Een dergelijk resultaat zou indruisen tegen de ambitie van de EU, zoals vastgelegd in de ‘Industrial Accelerator Act’, om het aandeel van de maakindustrie in het bbp te verhogen tot 20% en zou de economische veerkracht van Europa aanzienlijk verzwakken in een tijd van toenemende mondiale concurrentie.

Pauzeer de stijging van de ETS‑kosten tot decarbonisatie economisch haalbaar is

ArcelorMittal, thyssenkrupp Steel en voestalpine benadrukken dat zij de Europese klimaatdoelstellingen volledig ondersteunen en willen decarboniseren. Het ETS moet echter worden aangepast aan de realiteit van de industriële transformatie.

De bedrijven pleiten gezamenlijk voor:

  • Een tijdelijke pauze in de stijging van de ETS-kosten, waarbij het huidige niveau wordt behouden totdat de belangrijkste voorwaarden voor economisch haalbare decarbonisatie zijn gecreëerd.
  • Een kader dat pioniers ondersteunt, zodat vroege decarbonisatieprojecten met vertrouwen kunnen worden opgestart. De ETS-inkomsten moeten naar de industriële decarbonisatie gaan, zodat de middelen de transitie versnellen.
  • Een evenwichtige aanpak van het concurrentievermogen van import en export, waarbij de onbedoelde gevolgen van het huidige systeem worden aangepakt.

De recente invoering van het mechanisme voor koolstofgrenscorrectie (CBAM) en de komende tariefcontingenten zijn belangrijke stappen in de richting van een gelijk speelveld. De bedrijven benadrukken echter dat een hervorming van het ETS de ontbrekende schakel is om ervoor te zorgen dat Europa zowel kan decarboniseren als een sterke industriële basis kan behouden.

"Er moet een toekomst voor het ETS worden gevonden die decarbonisatie stimuleert zonder het concurrentievermogen te ondermijnen."

Marie Jaroni, CEO van thyssenkrupp Steel, verklaarde: 

“Het ETS heeft nood aan een reality check. Het weerspiegelt niet de huidige situatie in de Europese industrie waar concurrentievermogen en transformatie steeds moeilijker met elkaar te verzoenen zijn. Daarom hebben we een pauze in de stijging van de ETS-kosten nodig om de transformatie veilig te stellen en ervoor te zorgen dat ‘pioniers’ zoals wij, niet benadeeld worden. De hervorming moet ervoor zorgen dat klimaatbescherming en industriële ontwikkeling succesvol hand in hand gaan, voor de toekomst van Europa.”

Herbert Eibensteiner, CEO van voestalpine AG, zei:

”Voestalpine investeert aanzienlijk via zijn greentec steel-programma en zal de uitstoot de komende jaren drastisch verminderen. In een uitdagende economische context leidt de uitfasering van de gratis toewijzing er echter nu al toe dat financiële middelen die nodig zijn voor de beslissende fase van de transformatie, worden onttrokken. Een pauze in het ETS-kader, totdat de randvoorwaarden vervuld zijn, is essentieel om deze investeringen te beschermen en verdere stappen in de decarbonisatie mogelijk te maken.”

Lakshmi Mittal, executive chairman van ArcelorMittal, verklaarde: 

“Er moet een toekomst voor het ETS worden gevonden die decarbonisatie stimuleert zonder het concurrentievermogen te ondermijnen. Het is geen eenvoudig probleem om op te lossen, maar een hervorming van het ETS is essentieel. We waarderen dat Europese beleidsmakers dit onderwerp opnieuw op de agenda hebben gezet. De keuze waarvoor zij staan is niet die tussen klimaatambitie en concurrentievermogen. Het gaat om de keuze tussen een klimaatstrategie die de veerkracht en economische zekerheid van Europa versterkt en een strategie die deze uitholt”.